Είσαι 32άχρονη, στέλεχος επιχείρησης εδώ και λίγα χρόνια και γνωρίζεις ήδη ότι είσαι στο talent pool για θέσεις ηγεσίας σε Ευρωπαϊκές χώρες που ο οργανισμός σε έχει περισσότερη ανάγκη – δεν είναι όμως στον έλεγχό σου σε ποιά χώρα θα δημιουργηθεί άνοιγμα, κι εσύ θέλεις παράλληλα να διερευνήσεις τις επιλογές σου στην Αγορά. Είσαι 44 χρονών, πολλά υποσχόμενος για χρόνια στην εταιρεία που εργάζεσαι ακόμα, αισθάνεσαι όμως πως τα νεότερα στελέχη θα σε ξεπεράσουν γρήγορα αν δεν κάνεις κάτι και αποφασίζεις να μετρήσεις την αξία σου στην αγορά – στέλνεις το βιογραφικό σου σε 4-5 ανθρώπους που εμπιστεύεσαι και απαντάς και σε 2 αγγελίες που αφορούν εταιρείες που σε ενδιαφέρουν. Είσαι 38άχρονος, έχεις δουλέψει και ως μισθωτός και ως ελεύθερος επαγγελματίας, και θες τώρα να επανέλθεις σε μόνιμη συνεργασία με έναν οργανισμό που θα σου εμπιστευτεί κάτι καινούριο για εκείνους – στο οποίο εσύ έχεις σοβαρή εμπειρία – που δεν μπορεί εύκολα να φανεί σε ένα βιογραφικό. Είσαι 45χρονη, έμεινες 3 χρόνια εκτός αγοράς γιατί έκανε περικοπές η εταιρεία στην οποία είχες διευθυντική θέση με ευθύνη μεγάλης ομάδας, και αποφάσισες να εκμεταλλευτείς αυτή την φάση ζωής για να κάνεις μερικά ταξίδια που πάντα ανέβαλες λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων και να δώσεις προτεραιότητα στην προσωπική σου ζωή… τώρα είσαι έτοιμη να επανέλθεις με πολλή ενέργεια και διάθεση να δουλέψεις.

Φτάνεις στη στιγμή της συνέντευξης, όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά, αισθάνεσαι πως τους έχεις πείσει ότι είσαι η/ο κατάλληλη/ος για τον ρόλο που ενδιαφέρθηκες ή σε φώναξαν, έχεις πειστεί ότι σου ταιριάζουν και εκείνοι, σε ρωτάνε τί χρήματα παίρνεις σήμερα και με τί χρήματα θα ήσουν ευχαριστημένη/ος να έρθεις σε αυτούς. Έχει έρθει η ώρα να αντιμετωπίσεις μία απο τις πιο συχνές ερωτήσεις που γίνονται πλέον σε μία πρώτη συνέντευξη, ακόμα και τηλεφωνικώς ή διαδικτυακώς, πριν σε γνωρίσουν απο κοντά. Η απάντησή σου έχει μεγάλη βαρύτητα, και πολλές φορές θα επηρεάσει αν θα επιλεγείς για το επόμενο βήμα – που είναι ουσιαστικά η συνεργασία σου με την επιχείρηση. Είναι σημαντικό εδώ να πούμε ότι το αν θα κριθείς ακριβή/ός ή μέσα στις δυνατότητες/το budget του οργανισμού που σε αξιολογεί δεν εξαρτάται μόνο απο το απόλυτο νούμερο ή το πλαίσιο μισθού το οποίο εσύ θα αναφέρεις στη συνέντευξη. Η αποτίμησή σου είναι λίγο πιο πολυ-παραγοντική απο αυτή τη συνθήκη.
Υπάρχει ένα βασικό κριτήριο για τους επιχειρηματίες (υποψήφιους εργοδότες) πάνω στο οποίο θα κρίνουν κάθε επαγγελματία (υποψήφιο εργαζόμενο) και αυτό θα επηρεάσει την επιλογή του καταλληλότερου – είναι όμως μία σύνθεση παραγόντων. Είναι ένα ζύγισμα του τί φέρνει ο κάθε επαγγελματίας/εργαζόμενος απο πλευράς εμπειρίας, δεξιοτήτων, χαρακτήρα, δυναμικής σε σχέση με αυτό που θα πληρωθεί για να το φέρει όλο αυτό στον οργανισμό του επιχειρηματία/εργοδότη. Αυτή είναι η αποτίμηση, το Return on Compensation (or Return on Investment in Talent), το τί θα αποδώσει η/ο επαγγελματίας σε σχέση με αυτό που θα λάβει ως αμοιβή για ένα αόριστο διάστημα. Για να έχει καλύτερη εικόνα η/ο επιχειρηματίας θα χρειαστεί να ακούσει απο τον/την επαγγελματία στη συνέντευξη, ή/και να δει στο βιογραφικό συνοπτικά, παραδείγματα έργων που πήγαν καλά (ή άσχημα), αποτελέσματα, τρόπους χειρισμού, συμπεράσματα, όσο γίνεται καλύτερα δείγματα της αποδεδειγμένης εμπειρίας του/της επαγγελματία σε σχέση με αυτό που ψάχνει η/ο επιχειρηματίας.
Πάνω σε αυτή την αποτίμηση, η σύγκριση μεταξύ ανθρώπων που θα δει μία/ένας εργοδότης και σε σχέση με αυτούς που εργάζονται ήδη στον οργανισμό της/του είναι μέρος του παιχνιδιού (benchmarking). Και έναν άνθρωπο να δει, πάλι θα τον συγκρίνει με αυτό που έχει στο μυαλό του, το ιδανικό μοντέλο και μπορεί να την/τον απορρίψει γιατί δεν είναι έτσι όπως την/τον έχει σκεφτεί. Είναι μία πολυσύνθετη διαδικασία που καλό είναι να στηρίζεται σε συστήματα αξιολογήσεων, ανάπτυξης στελεχών, οργανωσιακής κουλτούρας αλλά και επιλογής ανθρώπων με συστήματα αξιολόγησής τους βασισμένα σε δεξιότητες, στοιχεία κουλτούρας και δείκτες απόδοσης που έχουν οριστεί ώς κατάλληλα για κάθε θέση εργασίας και για το σύνολο ενός οργανισμού.
Η αποτίμηση του επαγγελματία γίνεται και αντίστροφα, απο τη δική της/του πλευρά. Τί μετράω ή τί πιάνω στην αγορά, πόσο ζυγίζει η εμπειρία μου, πόσο πολύτιμο είναι αυτό που έχω κάνει και μπορώ να κάνω σε σχέση με αυτό που η αγορά αναζητά; Τί μπορώ αλλά και τί θέλω να κάνω στην επόμενη συνεργασία μου; Πόσο με συμφέρει τελικά να δουλέψω για μία/έναν εργοδότη σε σχέση με αυτά που μπορεί να κέρδιζα αν έκανα τη δουλειά μόνη/μόνος μου, αξίζει να μπω σε μία εργασιακή σχέση με τους όρους που μου προσφέρουν ή να περιμένω για την επόμενη καλή πρόταση – ώστε να πληροί όλα τα κριτήρια/προδιαγραφές που έχω θέσει;

Αυτές οι παράμετροι και αυτός ο τρόπος σκέψης μπορεί να μας βοηθήσει να επιλέξουμε κατεύθυνση, να ξεχωρίσουμε κάποιες επαφές μας ως πιο σημαντικές, και να δημιουργήσουμε ένα πλάνο δράσης στην αγορά εργασίας με στόχο μία αποδοτική νέα συνεργασία. Η αναζήτηση εργασίας θέλει μελέτη και υπολογισμένες κινήσεις, δεν αρκεί απλά να απαντάμε σε μερικές αγγελίες με το βιογραφικό μας. Η αποτίμησή μας ως επαγγελματίες είναι μία σύνθετη διεργασία, που μπορούμε να την κάνουμε και με τη βοήθεια ενός δικτύου ανθρώπων που εμπιστευόμαστε και μας γνωρίζουν σε προσωπικό ή/και επαγγελματικό επίπεδο, ή/και με επαγγελματίες που εξειδικεύονται στη συμβουλευτική καθοδήγηση. Η καλή έρευνα μας φέρνει πιο κοντά στο βέλτιστο αποτέλεσμα.

Ενδιαφέρον άθρο στο SHRM που τονίζει την ανάγκη να δούμε, ως οργανισμός, το θέμα της αποτίμησης ευρύτερα απο το θέμα αμοιβών και παροχών, και να το αντιμετωπίζουμε στρατηγικά, με σχεδιασμένες κινήσεις/αλλαγές και όχι απαραίτητα μεγάλες και γρήγορες ή σπασμωδικές αποφάσεις. Σημαντικά 7 βήματα για να μετράμε ως επαγγελματίες/εργαζόμενοι την αξία μας, σαν ένα απλό check-list που μπορούμε να ανανεώνουμε/αλλάζουμε αποκτώντας εμπειρίες και αλλάζοντας πορεία ως καλοί καπετάνιοι που χαράζουμε και ανα-σχεδιάζουμε τον χάρτη της επαγγελματικής μας διαδρομής.

